แสดง Source และ Uncertainty ในจุดที่ใช้ตัดสินใจ
ผูก claim กับ citation, วันที่, scope และสถานะข้อมูล พร้อมแยกไม่พบ ขัดกัน และคาดการณ์
เป้าหมาย: ออกแบบ evidence UI และ refusal state · ใช้เวลาประมาณ 15 นาที
Orient → Explain → Control → Learn
ทุกสถานะต้องช่วยให้ผู้ใช้เข้าใจและทำขั้นตอนต่อไปได้
Orient
บอกขอบเขต สถานะ และสิ่งที่กำลังเกิด
Explain
แสดง source, change, uncertainty และผลกระทบ
Control
ให้แก้ ยกเลิก อนุมัติ undo หรือส่งต่อ
Learn
เก็บ feedback ที่วินิจฉัยได้และ retest
องค์ประกอบประสบการณ์
citation
ออกแบบ citation ให้ผู้ใช้เข้าใจและควบคุมผลลัพธ์
แสดงในจังหวะที่เกี่ยวข้อง ไม่ซ่อนในหน้าข้อกำหนดยาว
uncertainty
ออกแบบ uncertainty ให้ผู้ใช้เข้าใจและควบคุมผลลัพธ์
citation ต้องพาไปข้อความที่รองรับจริง และ uncertainty ต้องบอกสาเหตุพร้อมขั้นตอนถัดไป ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์ลอย ๆ
conflict
ออกแบบ conflict ให้ผู้ใช้เข้าใจและควบคุมผลลัพธ์
citation ต้องพาไปข้อความที่รองรับจริง และ uncertainty ต้องบอกสาเหตุพร้อมขั้นตอนถัดไป ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์ลอย ๆ
refusal
ออกแบบ refusal ให้ผู้ใช้เข้าใจและควบคุมผลลัพธ์
citation ต้องพาไปข้อความที่รองรับจริง และ uncertainty ต้องบอกสาเหตุพร้อมขั้นตอนถัดไป ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์ลอย ๆ
Dark pattern ของ AI
ใช้คำมั่นกว้าง
ผู้ใช้เชื่อเกินความสามารถ
บอก task-specific limitation
ซ่อน uncertainty
คำตอบดูแน่นอนเกิน evidence
แสดงสาเหตุและ next step
feedback ไม่มี owner
ผู้ใช้รายงานแต่ระบบไม่ดีขึ้น
route, fix และ retest
ออกแบบ interaction จากสถานการณ์
คำตอบนโยบายลาพบเอกสารสองเวอร์ชัน
กำหนด expectation, status, evidence, control, feedback และ escalation
ดูคำตอบตัวอย่าง
บอกขอบเขตก่อนเริ่ม แสดงสถานะจริงและเวลาคร่าว ๆ ผูกผลกับ source และ uncertainty ให้ preview/diff ก่อนอนุมัติ มี cancel, edit, undo หรือ rollback เก็บ feedback พร้อมเหตุผล และส่งต่อคนเมื่อผลกระทบสูง
- expectation
- status
- source/uncertainty
- control/undo
- feedback
- escalation
บันทึกช่วยจำ
- ทดสอบภาษาไทยกับผู้ใช้จริง ไม่ใช้คำเทคนิคแทนคำอธิบายผลกระทบ
- accessibility และ keyboard/focus ต้องทำงานในทุกสถานะ
สรุปบทเรียนนี้
- บอกขอบเขต
- แสดงหลักฐานและความไม่แน่ใจ
- ให้ควบคุมและเรียนรู้จาก feedback