AI คุยกับเรานานขึ้นไม่ได้แปลว่ามันเรียนรู้เรา
เรียนรู้เรื่อง “AI คุยกับเรานานขึ้นไม่ได้แปลว่ามันเรียนรู้เรา” เพื่อแยกความสามารถ ข้อมูล สิทธิ์ ต้นทุน และความรับผิดชอบก่อนตัดสินใจใช้ AI
เป้าหมาย: อธิบายแนวคิดด้วยระบบจริงและถามคำถามที่ตรวจหลักฐานได้ · ใช้เวลาประมาณ 14 นาที
Capability → State → Action → Responsibility
ถามสี่คำถามนี้แทนการเดาจากชื่อผลิตภัณฑ์
Capability
ส่วนใดสร้าง จำแนก ค้น หรือคำนวณ
State
ข้อมูลและ memory อยู่ที่ใด นานเท่าไร
Action
เรียก tool หรือเปลี่ยนระบบได้หรือไม่
Responsibility
ใครตรวจ อนุมัติ และรับผล
คำศัพท์ที่ต้องแปล
ไม่ได้เรียนรู้
อธิบาย ไม่ได้เรียนรู้ ด้วยสิ่งที่ระบบทำ ข้อมูลที่ใช้ และข้อจำกัด
ขอ architecture, policy และ evidence แทนคำโฆษณา
context
อธิบาย context ด้วยสิ่งที่ระบบทำ ข้อมูลที่ใช้ และข้อจำกัด
โมเดลอาจใช้ context, memory หรือข้อมูลบัญชี แต่ไม่ได้เรียนรู้จากทุกบทสนทนาแบบเปลี่ยนน้ำหนักทันที ต้องตรวจการตั้งค่าและนโยบายจริง
memory
อธิบาย memory ด้วยสิ่งที่ระบบทำ ข้อมูลที่ใช้ และข้อจำกัด
โมเดลอาจใช้ context, memory หรือข้อมูลบัญชี แต่ไม่ได้เรียนรู้จากทุกบทสนทนาแบบเปลี่ยนน้ำหนักทันที ต้องตรวจการตั้งค่าและนโยบายจริง
retention
อธิบาย retention ด้วยสิ่งที่ระบบทำ ข้อมูลที่ใช้ และข้อจำกัด
โมเดลอาจใช้ context, memory หรือข้อมูลบัญชี แต่ไม่ได้เรียนรู้จากทุกบทสนทนาแบบเปลี่ยนน้ำหนักทันที ต้องตรวจการตั้งค่าและนโยบายจริง
ศัพท์ที่ทำให้ตัดสินใจผิด
ใช้คำ Agent กับทุกอย่าง
ประเมินสิทธิ์และความเสี่ยงผิด
วาด data/action flow
คิดว่า upload = training
คาดว่าระบบจำถาวร
แยก context, RAG, memory, fine-tuning
open = free
พลาด license และ operations
ตรวจสิทธิ์และ TCO
ถอดคำโฆษณาเป็นคำถาม
พนักงานคิดว่าแก้คำตอบครั้งเดียวแล้วระบบจะจำทั้งบริษัท
เขียนคำถามถึง vendor/ทีมเทคนิคเรื่อง capability, data, action, evaluation และ responsibility
ดูคำตอบตัวอย่าง
ระบุว่า Model ใดทำอะไร ข้อมูลถูกส่งและเก็บที่ไหน ใช้ training หรือไม่ มี memory/RAG อย่างไร Agent เรียก tool ด้วยสิทธิ์ใด ใช้ API แบบไหน license อนุญาตอะไร ใคร evaluate และใครอนุมัติผลกระทบ
- capability
- data/state
- tools/permission
- evaluation
- license/cost
- owner
บันทึกช่วยจำ
- คำศัพท์และผลิตภัณฑ์เปลี่ยนเร็ว ให้ตรวจเอกสารทางการล่าสุด
- ชื่อทางการตลาดไม่รับรอง architecture หรือสิทธิ์
สรุปบทเรียนนี้
- แยกความสามารถจากผลิตภัณฑ์
- ถามข้อมูลและสิทธิ์
- ตัดสินจาก evidence